О кандидате
Дьон туһугар үлэлиибин
1984 сыл атырдьах ыйын 9 күнүгэр Орто Халыма улууһун Эбээх (Иккис Хаҥалас) нэһилиэгэр күн сирин көрбүтэ. Оҕо сааһа, оскуолатааҕы сыллара Эбээххэ ааспыттара.
Аҕата Василий Алексеевич милицияҕа, онтон ийэтэ Валентина Ильинична оҕо уһуйааныгар иитээччинэн үлэлээбиттэрэ. Бииргэ төрөөбүт иккиэлэр – улахан убайдаах. Лю-фалар, тыа ыалын сиэринэн, ынах ииттэллэрэ. Онон уолаттар оҕо эрдэхтэриттэн сүөһү көрөн, сайынын оттоон, оҕо саастарыттан үлэҕэ иитиллибиттэрэ.
Эһэлэрэ Өлөксөй сиэттэрин балыкка, булка бииргэ илдьэ сылдьара. Үйэтин тухары балыксыт буолан, нэһилиэк дьоно кинини таптаан Балыксыт оҕонньор диэн ааттыыллара, кини бултаабыт балыгыттан амсайбатах киһи Эбээххэ суоҕа. Эһээ Өлөксөй, Лю-Фа Алексей Витальевич, Эбээххэ алта уонус сылларга почта начаалынньыгынан ананан кэлбитэ. Лю-Фалар сүүрбэһис үйэ саҥатыгар Алдаҥҥа көмүс хостооһунугар хотугу Кытайтан көһөн кэлбиттэрэ биллэр. Онтон сэбиэскэй былаас олохсуйбутугар Алдантан Дьокуускай куорат кытыытыгар көһөрөн аҕалаллар, салҕыы Уус Дьааҥыга Эльдикаҥҥа үлэлэтэ ыыталлар. Онно Аҕа дойду сэриитин кэмигэр Анатолий хос эһээтэ тэллэйи кэнсиэрбэлээн элбэх дьону аччыктааһынтан быыһаабыта үһү диэн билигин да ахталлар. Алексей Васильевич сэриигэ ыҥырыллан барар, онно тылбаасчытынан сулууспалыыр, Кыайыы кэннэ дойдутугар этэҥҥэ эргиллэн кэлэр.
Анатолий оскуола кэнниттэн куруук араас тэрээһиннэргэ көхтөөх буолан, арааһа, бу эйгэҕэ чугаспын дуу дии санаан Дьокуускайга Культура уонна искуство колледжыгар артыыс үөрэҕэр туттарсан киирэр. Ол эрээри балтараа сыл буолан баран, армияҕа, Камчаткаҕа пограничнигынан сулууспалыы барар. Армия кэнниттэн ийэтин дойдутугар, Горнай улууһугар, үлэлии тиийэр. Онно эдэр киһи таһаҕас таһыытыгар, тиэйиитигэр харса суох үлэлиир. Ол сылдьан кэргэнин Светлана Григорьевнаны кытта билсэллэр уонна ыал буолаллар.
Анатолий ийэтинэн Горнайга халыҥ аймахтаах. Эһэтэ Варламов Илья Егорович - Мытаахха биллэр баянист этэ, билигин нэһилиэк култууратын киинэ кини аатын сүгэр. Эбэтэ Маҕарастан төрүттээх, сэттэ оҕолоох ыал саамай улаханнара. Бу бииргэ төрөөбүттэр ууһаан-тэнийэн, Горнай улууһун удьуор үлэһит, үтүө-мааны ыалларын кэккэтигэр киирэллэр.
Дьонун курдук, Анатолий эмиэ куруук үлэ үөһүгэр сылдьар. Кэргэнинээн иккиэн, эдэр ыал, урбаанньыт эйгэтигэр буһаллар-хаталлар. 2012 сыллаахха Анатолий Тыа хаһаайыстыбатын академиятыгар кэтэхтэн үөрэххэ киирэр. Биэс сылынан этэҥҥэ агроинженер идэтин баһылыыр. Бу кэмтэн ыла кини Бэрдьигэстээх олох-дьаһах, коммунальнай хаһаайыстыбатын эйгэтигэр үлэлээн саҕалыыр уонна быйыл алтыс сылын «Жилкомсервис» диэн тэрилтэни салайан олорор.
Сүрүн үлэлэрин таһынан, Анатолий кэргэнинээн Светланалыын нэһилиэк, улуус общественнай олоҕун үөһүгэр сылдьаллар. Ол курдук, 2018 сыллаахтан Анатолий Горнай улууһун сэбиэтигэр депутатынан талыллан, олохтоох дьон кыһалҕаларын туруорсууга, быһаарсыыга үлэлээбитэ ахсыс сылыгар барда. Ону таһынан, кини Горнай улууһугар Бэрдьигэстээх олимпийскай резерва оскуолатын баазатыгар үлэлиир ох саанан ытыы федерациятын салайар. Бу оскуолаттан өрөспүүбүлүкэ күүстээх, бастыҥ ох саанан ытааччылара үүнэн-сайдан тахсыбыттара, тахсыахтара да турдаҕа. Улуус федерацията онно сөптөөх үлэни, тэрээһиннэри быыстала суох ыытар турар. Ол курдук, быйыл сайын Бэрдьигэстээххэ төрүт ох саанан ытыыга өрөспүүбүлүкэ чемпионата буолан ааста. Манна 23 улуустан 260 охчут, 52 оҕо кытынна. Анатолий Лю-Фа өссө улуус Аҕаларын түмсүүтүн салайбыта биир сыл буолла. Бэйэтэ түөрт оҕо аҕата бу түмсүүгэ эмиэ ис сүрэҕиттэн ылсан үлэлии сылдьар.
Онтон кэргэнэ Светлана Григорьевна Бэрдьигэстээх биир бөдөҥ «Үрдэл» диэн түөлбэтин салайар. Үрдэллэр Россия Президенин граннарын фондатын уонна Ил Дархан гранын конкурстарыгар кыайан, спортивнай оҕо былассааккатын туттаран, спорт араас көрүҥнэригэр, ону таһынан өбүгэ оонньууларыгар күрэхтэри ыыталлар.
Ити курдук, Лю-Фа дьиэ кэргэн бииргэ тутуспутунан чөл олох, оҕону иитии, сайыннарыы, спорт хайысхатыгар, төрөөбүт дойдуларын, улуустарын, нэһилиэктэрин, дьоннорун-сэргэлэрин туһугар эдэрдии эрчимнээхтик, көхтөөхтүк, бэриниилээхтик үлэлии сылдьаллар.